We willen allemaal graag meer energie.
Toch is er geen quick fix of één magische knop waar je aan kunt draaien.
Vermoeidheid is het gevolg van meerdere factoren: slaap, stress, herstel, ademhaling, beweging en voeding. Allemaal spelen ze hun eigen rol binnen.
👉 Ook voeding is een van de belangrijke elementen om vermoeidheid te lijf te gaan.
Wat en hoe je eet bepaalt namelijk niet alleen hoeveel energie je krijgt, maar ook hoe je lichaam die energie aanmaakt.
Of je brandt op snelle suikers of je draait rustig op vetten. Dat verschil kan je zeker merken.
Je kunt het vergelijken met een stukje papier dat je verbrandt of een kaars die je aansteekt: het papier is zo weg, terwijl de kaars urenlang blijft branden.
Je voeding stuurt je richting de suikerverbranding
Veel mensen met vermoeidheidsklachten zitten ongemerkt vast in een suikerverbrandingsstand.
Dat betekent dat je lichaam vooral snelle suikers (snelle koolhydraten) gebruikt als primaire brandstof en dat voel je.
Je energie schommelt, je krijgt vaker zoete trek of honger tussen de maaltijden door en je merkt dat je stemming en concentratie meebewegen met wat en wanneer je eet.
👉 Dat is een duidelijk signaal: je zit vol in de suikerverbranding.
Je lichaam is gewend geraakt aan snelle brandstof (suiker) en kan niet meer efficiënt vetten gebruiken als duurzame energiebron. Terwijl je vetreserves bedoeld zijn als stabiele brandstof.
De oplossing: wordt weer een vet verbrandingsmotor
Je lichaam is gemaakt om flexibel te schakelen tussen suikers en vetten.
Maar door de overvloed aan snelle koolhydraten zoals witbrood, pasta, koek, frisdrank en snacks samen met onze drukke levensstijl en stress raakt dit systeem ontregeld.
Door minder snelle koolhydraten te eten en juist meer gezonde vetten, eiwitten, groenten en vezels toe te voegen, zorg je er mede voor dat je lichaam weer leert vet te gebruiken als stabiele energiebron. Een belangrijk onderdeel van het totale herstelproces.
Wanneer die overschakeling plaatsvindt merk je dat:
- Je energie stabieler blijft door de dag heen.
- Je hongergevoel minder wordt (minder “cravings”).
- Je lichaam rustiger aanvoelt omdat vetverbranding meer balans brengt.
Praktisch: zo maak je de omslag
Als je toch kiest voor koolhydraten, beperk ze dan en kies bewust. Want gechargeerd gezegd: suikers eten is suiker verbranden, vetten eten is vet verbranden.
- Kies voor langzame koolhydraten zoals havermout, volkoren brood of zilvervliesrijst. Dit geeft minder pieken en dalen in bloedsuiker dan bij de snelle koolhydraten.
- Vermijd snelle koolhydraten (suikers) zoals witbrood, frisdrank, pizza, pasta, koekjes, sappen, chips en kant-en-klaarmaaltijden. Heb je echt zoete trek, neem eens een maiswafel met pindakaas en een paar plakjes banaan of een stuk fruit.
- Probeer alternatieven voor koolhydraatrijke maaltijden. Vervang brood eens door volle yoghurt (hoog vet concentraat) met bessen of ander rood fruit en noten, of havermout met kaneel en appel (met geraspte wortel erbij maak je het helemaal af). Vervang rijst eens door geraspte bloemkool (met een keukenmachine is dit zo gepiept!) of quinoa. Er zijn heel veel heerlijke recepten te vinden op internet of in boeken op basis van peulvruchten zoals linzen en kikkererwten. Maak extra voor in de vriezer of voor lunch. Zo blijft het praktisch uitvoerbaar voor jezelf.
- Kijk of je altijd iets van gezonde vetten kunt toevoegen aan je maaltijd. Dit zorgt voor langdurige verzadiging. Bijvoorbeeld kwark, zalm, makreel, avocado, noten, feta, olijfolie en zaden.
- Groenten en vezels zijn super belangrijk. Ze zorgen voor een stabiele bloedsuikerspiegel, geven verzadiging en ondersteunen je darmflora, essentieel voor energieproductie en een goede vertering.
- Zorg voor voldoende eiwitten. Eiwitten ondersteunen spierherstel en belastbaarheid. Zeker belangrijk na training of fysieke belasting.
- Kook zo vaak mogelijk zelf met pure ingrediënten. Zo weet je precies wat je eet en geef je je lichaam echte voeding in plaats van bewerkte producten met verborgen suikers of toevoegingen.
Deze voedingsstijl zorgt ervoor dat je lichaam niet meer afhankelijk is van suikerpieken, maar leert werken op vetten als stabiele brandstof. Als je binnen een 2 a 3 uur trek hebt, dan is het goed om te kijken naar hoe je de voedingswaarden in je maaltijd kunt verbeteren.
Minder eetmomenten is namelijk beter omdat je minder pieken hebt en je lichaam meer tijd heeft om andere taken uit te voeren naast de vertering van het eten, zoals herstel. Natuurlijk is dit lastig als je vermoeid bent door bijvoorbeeld een ziekte of een behandeling, persoonlijk advies inwinnen is daarom altijd verstandig.
Wees lief voor jezelf. Focus op wat wél lukt, elke stap telt. Gaat het een keer niet zoals je had gehoopt? Geeft niets. Pak het gewoon weer op bij je volgende maaltijd of de volgende dag.
Je lichaam is één geheel
Voeding is een element. Een knop waar je aan kan draaien om je herstel en energie positief te beïnvloeden.
Je ademhaling, mate van stress, beweging, slaap en herstel zijn allemaal met elkaar verbonden.
Je lichaam is één systeem – niets staat op zichzelf.
Een verkeerde ademhaling kan je spijsvertering beïnvloeden.
Chronische stress, wat de oorzaak ook kan zijn, verandert hoe je lichaam met suikers omgaat.
En wat, wanneer en hoe vaak je eet, beïnvloedt weer je type brandstof en herstel.
Wanneer alle onderdelen weer samenwerken, wordt je lichaam opnieuw efficiënt, als een goed afgestelde motor die rustig en efficiënt draait, ook in rust. Zo pak je zelf weer de regie voor meer energie.
*Voor persoonlijk voedingsadvies of bij ziekte, raadpleeg altijd een arts of geregistreerde diëtist.
