“Een Groot Succes” – Onze ervaring op de Dutch Design Week
De Dutch Design Week (DDW) is alweer voorbij, en we kijken terug op een bijzondere ervaring. “We hebben met een team van negen vrijwilligers negen dagen lang kunnen laten zien hoe belangrijk het is om de invloed van muziek op gezondheid en welzijn te onderzoeken,” vertelt Julia Peters, socioloog verbonden aan het Rotterdams Philharmonisch Orkest. “Het was geweldig om ons verhaal en onze inzichten te delen met bezoekers, beleidsmakers, en organisaties.”
De DDW bood een waardevolle gelegenheid om niet alleen metingen uit te voeren maar ook om vele mensen enthousiast te maken voor het project. “Tijdens het evenement hebben we het publiek meegenomen in onze visie en hypotheses over de rol van muziek in welzijn, wat voor inspirerende gesprekken en interesse heeft gezorgd.”
Het project Livemuziek & Welzijn is een samenwerking tussen het Rotterdams Philharmonisch Orkest, de Erasmus Universiteit Rotterdam (ESHCC), en het Erasmus Medisch Centrum (Muziek als Medicijn). Musici, sociologen en medici bundelen hun krachten om de impact van livemuziek op fysiek, emotioneel en sociaal welzijn te onderzoeken. BioCheck ondersteunt dit unieke onderzoek met technologie die inzicht geeft in lichaamssignalen zoals hartritmevariabiliteit, en het meetbaar maken van subtiele, anders onzichtbare effecten van muziek op gezondheid.

Hypothese en achtergrond
Eerder dit jaar voerden Julia en haar team een groot experiment uit in De Doelen, waar werd onderzocht hoe livemuziek ons fysiek, emotioneel en sociaal welzijn beïnvloedt. “We hebben bij het experiment in De Doelen gekeken naar de fysieke effecten van muziek via hartritmevariabiliteit, hoe emotioneel geraakt mensen waren, en in welke mate zij zich verbonden voelden met anderen,” legt Julia uit. “Dit deden we zowel bij klassieke als popmuziekoptredens.”
Tijdens de DDW hebben we een controle-experiment uitgevoerd, waarbij bezoekers dezelfde muziek te horen kregen maar dan via een scherm en koptelefoon. Dit om te onderzoeken of het ervaren van muziek samen met een publiek en artiesten in dezelfde ruimte andere effecten heeft dan muziek digitaal en alleen beleven. “Onze probleemstelling draait om de vraag of de digitale ervaring een aanvulling kan zijn of zelfs een vervanging van de offline-ervaring,” aldus Julia. “Veel mensen voelen aan dat een live-ervaring onvervangbaar is, maar in periodes zoals de Covid-lockdowns werd de digitale ervaring soms als volwaardig alternatief voorgesteld.”
Van onzichtbaar naar meetbaar
“Het is ontzettend waardevol om technologie te leveren die inzicht geeft in wat anders onzichtbaar of subjectief blijft, zoals de mate van ontspanning of stress, nu objectief meetbaar gemaakt met betrouwbare data,” vult Desiree van der Gracht, Hoofd Innovatie, aan. “Waar veel draagbare apparaten slechts een beperkte nauwkeurigheid bieden, kan onze technologie betrouwbare inzichten leveren waarop conclusies gebouwd kunnen worden. Het belangrijkste is dat ontspanning niet altijd betekent dat het lichaam ook in staat is om te herstellen. Oftewel, je kan denken dat je ontspant maar fysiologisch gezien kan dat afwijkend zijn. De combinatie van metingen en subjectieve beleving biedt dan ook een unieke en interessante invalshoek.”
Julia Peters, socioloog bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest, benadrukt het belang van deze subjectieve beleving in het onderzoek: “Hoe mensen muziek en welzijn ervaren, meten we met surveys. We zijn nieuwsgierig naar hoe deze subjectieve beleving zich verhoudt tot de fysieke data, zoals hartritmevariabiliteit,” legt Julia uit. “Door de subjectieve en objectieve metingen als complementair te zien, bieden we een breder en beter begrip van gezondheid dan veel studies op het gebied van muziek en welzijn. Als mensen zich emotioneel geraakt voelen, of verbonden met anderen, zien we dat dan ook terug in hoe hun harten zich gedragen?”
Naast deze technische en sociologische inzichten kregen de deelnemers ook een bijzondere ervaring met livemuziek, wat binnen de Dutch Design Week extra betekenis kreeg. “De DDW bruist van creativiteit en inhoudelijke innovaties, en het is gemakkelijk om overprikkeld te raken of een vol hoofd te krijgen. Hoe mooi is het dan dat je bij dit onderzoek kunt binnenlopen, kunt ontspannen (of juist niet) bij muziek, en tegelijk bijdraagt aan onderzoek dat grenzen verlegt?” aldus Desiree.

Een succesvolle testweek
“Technische problemen en tijdsdruk kunnen soms een uitdaging zijn tijdens zulke evenementen, maar gelukkig viel dit alles mee,” zegt Julia. “Alhoewel veel mensen afhaakten toen we uitlegden dat het experiment 20 minuten duurt, hebben maar liefst 149 mensen deelgenomen, wat boven verwachting was!”
Muziek als helende kracht
Een van de hoogtepunten van het evenement was de ontmoeting met een bezoekster die speciaal langskwam dankzij een post van BioCheck. “Zij deelde met ons hoe muziek therapeutisch voor haar is geweest in haar eigen herstelproces. Het was bijzonder dat ze zo bewust wilde bijdragen aan ons onderzoek,” herinnert Julia zich.

De vervolgstappen
Nu het evenement voorbij is, wacht het team nog een belangrijke taak: het verwerken van alle verzamelde data. “We gaan eerst de surveys digitaliseren en hartritme data inladen, zodat we deze kunnen koppelen aan onze eerdere experimenten en een gedetailleerde analyse kunnen uitvoeren,” vertelt Julia. “Daarna kunnen we de data vergelijken en onze bevindingen publiceren.” De eerste resultaten van het project worden waarschijnlijk in april bekendgemaakt.
Het onderzoek Livemuziek & Welzijn vormt een belangrijke stap in het begrijpen van de unieke waarde die livemuziek kan hebben op ons welzijn. Meer weten over dit onderzoek? Bezoek ons op innovatielabs.org of stuur een e-mail naar livemuziekenwelzijn@rpho.nl
Benieuwd hoe BioCheck’s expertise en technologie uw onderzoek kan ondersteunen? Neem vrijblijvend contact met ons op voor de mogelijkheden via contact@biocheck.nl of via ons contactformulier.






